Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Piszu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Judyta Masłowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 roku

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko K. B.

o zapłatę

o r z e k a:

I.  Zasądza od pozwanej K. B. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 11 504,32 zł (jedenaście tysięcy pięćset cztery złote 32/100) z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 28.04.2025r. do dnia zapłaty.

II.  Oddala powództwo w pozostałym zakresie.

III.  Odstępuje od obciążenia pozwanej kosztami procesu na rzecz powoda.

sędzia Anna Lisowska

Sygn. akt I C 385/25

UZASADNIENIE

(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wystąpiła z powództwem przeciwko K. B. o zapłatę kwoty 13 504,32 złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 28 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że poprzez podpisanie weksla dnia 25 września 2023 roku pozwana zobowiązała się do zapłaty w dniu 28 kwietnia 2025 roku kwoty 13 504,32 złotych wskazanej w wekslu. W dniu 4 marca 2025 roku powód wezwał pozwaną do wykupu weksla. Po wypełnieniu weksla strona pozwana nie dokonała żadnej wpłaty.

Weksel został wystawiony przez pozwaną na zabezpieczenie zwrotu całego zadłużenia z tytułu pożyczki udzielonej przez (...) S.A. na podstawie umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z 25 września 2023 roku. Na dochodzoną pozwem należność składa się suma pozostałych do zapłaty rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie.

W odpowiedzi na pozew pozwana K. B. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podniosła następujące zarzuty: pominięcia przez powoda dodatkowego obowiązkowego kosztu pozaodsetkowego w wysokości 2000 złotych w postaci umowy na obowiązkowe usługi stomatologiczne z (...) sp. z o.o.; braku rozliczenia wcześniejszej częściowej spłaty pożyczki w dniu 28 września 2023 roku; dochodzenia nienależnych powodowi kosztów pozaodsetkowych oraz odsetek umownych; bezzasadności dochodzonego roszczenia; braku wykonania umowy pożyczki w kwotach 12 000 złotych i 16 803 złotych; braku wykazania na co się składa suma wekslowa; braku wykazania roszczenia co do zasady i co do wysokości; braku wymagalności roszczenia w dacie wskazanej przez powoda; wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową i umową pożyczki; braku indywidualnego uzgodnienia warunków umowy z pozwaną; nieważności spornej umowy pożyczki; bezpodstawnego żądania nienależnych powodowi odsetek umownych; przekroczenia limitu pozaodsetkowych kosztów pożyczki; przekształcenia spornej umowy w tzw. darmowy kredyt, naruszenia przez powoda art. 47 ustawy o kredycie konsumenckim; niewywiązanie się przez powoda z obowiązku informacyjnego na dzień zawierania pożyczki; abuzywności warunków umowy objętej pozwem; wykazania w umowie błędnych informacji o pozaodsetkowych kosztach pożyczki, wysokości RRSO, całkowitej kwocie pożyczki, całkowitego kosztu pożyczki, kwoty odsetek dziennych w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki, kwoty pożyczki do zwrotu w przypadku odstąpienia od umowy, prawa pozwanej do odstąpienia od umowy pożyczki oraz wcześniejszej spłaty pożyczki, braku podania adresu pośrednika kredytowego; wpisanie do weksla odsetek kapitałowych za cały okres obowiązywania pożyczki; bezpodstawnego żądania zapłaty odsetek kapitałowych oraz kosztów pozaodsetkowych wskazanych w umowie pożyczki od 22 września 2023 roku do 26 września 2023 roku; bezpodstawnego żądania zapłaty odsetek kapitałowych oraz kosztów pozaodsetkowych wskazanych w umowie pożyczki od 4 marca 2025 roku do 2 października 2026 roku czyli terminu spłaty pożyczki wskazanej w umowie objętej pozwem.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 25 września 2023 roku pomiędzy (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. (pożyczkodawca), a K. B. (pożyczkobiorca) została zawarta umowa pożyczki gotówkowej nr (...). Całkowita kwota pożyczki wynosiła 12 000 złotych, całkowita kwota do zapłaty 22 140 złotych. Pożyczka miała być spłacana w 36 ratach, a miesięczna rata wynosiła 615 złotych.

Strony ustaliły, że: pożyczkodawca na wniosek pożyczkobiorcy udziela pożyczkę gotówkową w kwocie 16 803 złotych na którą składają się: a) całkowita kwota pożyczki, czyli suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które pożyczkodawca udostępnia pożyczkobiorcy na podstawie umowy, wynosząca 12 000 złotych; b) kredytowane koszty pożyczki, czyli kwota pieniężna wynosząca 4803 złotych, która zostanie przeznaczona na zapłatę kosztów należnych w dniu zawarcia umowy, stanowiących sumę kosztów o których mowa w pkt 1.4 umowy, a która została ograniczona do limitu określonego w art. 36a ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. Pożyczka zostaje udzielona na okres 36 miesięcy. (C. 1.1) W związku z udzieleniem pożyczki pożyczkobiorca jest zobowiązany ponieść następujące koszty: a) opłatę związaną z przygotowaniem i zawarciem Umowy, obejmującą koszty inne niż wskazane w lit. b i c, w wysokości 340 zł; b) koszt prowizji pośrednika finansowego zawierającego niniejszą umowę naliczony od całkowitej kwoty do zapłaty tj. w kwocie 600 zł; c) prowizja pożyczkodawcy w kwocie 3863 zł w okresie kredytowania. (C.1.4). Strony ustalają prawne zabezpieczenie spłaty kwot należnych pożyczkodawcy z tytułu umowy w formie weksla własnego in blanco nie na zlecenie wraz z deklaracją wekslową (C.3.1). Pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę w przypadku gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty na piśmie, na adres pożyczkobiorcy, wskazany we wniosku kredytowym lub inny adres wskazany przez pożyczkobiorcę, zgodnie z pkt 5.1 powyżej. Pożyczkodawca zobowiązany jest do zachowania 30 dniowego okresu wypowiedzenia warunków umowy. Wypowiedzenie umowy jest równoznaczne z postawieniem w stan natychmiastowej wymagalności należnej pożyczkodawcy całkowitej kwoty do zapłaty, o czym pożyczkodawca poinformuje pożyczkobiorcę w oświadczeniu o wypowiedzeniu, wzywając go do zapłaty wymagalnej kwoty. (C.8.1) Pożyczkodawca ma prawo wypełnić weksel in blanco, o którym mowa w pkt 3.1(a), na zasadach określonych w deklaracji wekslowej w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni po uprzednim wezwaniu Pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Pożyczkobiorca ma prawo odstąpić od umowy bez podawania przyczyny składając w terminie 14 dni od dnia podpisania umowy oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Dla zachowania 14-dniowego terminu wystarczające jest wysłanie formularza oświadczenia o odstąpieniu przed jego upływem na adres siedziby pożyczkodawcy lub na adres do doręczeń elektronicznych pożyczkodawcy. Pożyczkodawca może skorzystać ze wzoru formularza odstąpienia od umowy, o którym mowa w pkt. 5.2(e) jednak nie jest to obowiązkowe (C.7.1-2)

Pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę w przypadku gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Pożyczkodawca może wezwać pożyczkobiorcę do zapłaty na piśmie na adres pożyczkodawcy, wskazany we wniosku kredytowym lub inny adres wskazany przez pożyczkobiorcę, zgodnie z pkt 5.1. Pożyczkodawca zobowiązany jest do zachowania 30 dniowego okresu wypowiedzenia warunków umowy. Wypowiedzenie umowy jest równoznaczne z postanowieniem w stan natychmiastowej wymagalności należnej pożyczkodawcy całkowitej kwoty do zapłaty, o czym pożyczkodawca poinformuje pożyczkobiorcę w oświadczeniu o wypowiedzeniu, wzywając do zapłaty wymagalnej kwoty. Pożyczkodawca ma prawo wypełnić weksel in blanco, o którym mowa w pkt 3.1 (a), na zasadach określonych w deklaracji wekslowej w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. (C. 8.1-2)

K. B. wypełniła deklarację wekslową upoważniając pożyczkodawcę do wypełnienia weksla, wpisania domicylatu i wypełnienia weksla na sumę odpowiadającą jej zadłużeniu wobec pożyczkodawcy wynikającemu z umowy pożyczki. Pożyczkodawca ma prawo uzupełnić weksel oraz dochodzić na tej podstawie zobowiązania przed sądem: a) gdy opóźnienie w płatności kwoty równej wartości jednej pełnej raty przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od otrzymania wezwania; b) w razie złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy pożyczki i w przypadku braku zaksięgowania zwrotu środków z tytułu pożyczki w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy, lub odsetek dziennych od tej kwoty, oraz upływu 7 dni od wezwania przez pożyczkodawcę do zapłaty należnych pożyczkodawcy środków.

K. B. wypełniła dyspozycję wypłaty Całkowitej Kwoty P., wskazując, aby kwota 10 000 złotych została przelana na rachunek bankowy (...) Bank (...) S.A. (...) tytułem umowa pożyczki nr (...) oraz kwota 2000 złotych na rachunek bankowy (...) Sp. z o.o. ul. (...), (...)-(...) W.: (...) Bank (...) S.A. (...) tytułem Składka jednorazowa numer (...).

K. B. otrzymała potwierdzenie zawarcia umowy o dostęp do usług medycznych.

(dowód: umowa pożyczki wraz z załącznikami k. 5-8, deklaracja wekslowa 12, formularz informacyjny k. 55-56v, dyspozycja k. 57, potwierdzenie zawarcia umowy k. 57v-58)

(...) Spółka Akcyjna wypłaciła środki w kwocie 10 000 złotych na rachunek bankowy K. B. oraz w kwocie 2 000 złotych na rachunek (...) Sp. z o.o. 26 września 2023 roku.

K. B. na poczet spłaty pożyczki wpłaciła łącznie kwotę 8568 złotych.

(dowód: wykaz operacji k. 9, potwierdzenie wykonania operacji k. 92, 93)

Przed zawarciem umowy do K. B. zadzwoniła pośrednik kredytowa A. Z.. W trakcie rozmowy wskazała, że K. B. może otrzymać 10 000 złotych pożyczki. Wcześniej K. B. zawierała za jej pośrednictwem dwie umowy pożyczki.

K. B. nie chciała umowy z (...), ale pośredniczka poinformowała ją, że w takim przypadku nie dojdzie do zawarcia umowy pożyczki. K. B. podpisała umowę pożyczki. Pieniądze na konto otrzymała 27 września 2023 roku. Następnie K. B. zadzwoniła do pożyczkodawcy, gdzie poinformowano ją, że jeśli zrezygnuje z usług (...) to umowa pożyczki również zostanie rozwiązana, a K. B. będzie musiała zwrócić całość pożyczki.

K. B. nie zapoznała się dokładnie z treścią umowy przed jej podpisaniem.

(dowód: przesłuchanie pozwanej K. B. e-protokół z 28.10.2025r. [00:06:02], [00:10:10], [00:13:58], [00:14:23], [00:14:33] k. 127-127v)

Pismem z 4 lutego 2025 roku (...) Spółka Akcyjna wezwała K. B. do zapłaty kwoty 1 224 złotych w terminie 7 dni od otrzymania pisma, wskazując, że w przypadku braku wpłaty wymienionej kwoty w określonym terminie, umowa pożyczki nr (...) zostanie wypowiedziana i wszystkie zobowiązania z niej wynikające zgodnie z warunkami umowy zostaną postawione w stan natychmiastowej wymagalności. Pismo zostało doręczone 7 lutego 2025 roku.

Pismem z 5 marca 2025 roku (...) Spółka Akcyjna wypowiedziała umowę pożyczki oraz wezwała K. B. do wykupu weksla. Pismo zostało doręczone 11 marca 2025 roku.

(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty k. 10, pismo z 5.03.2025r. k. 13 wydruk śledzenia przesyłki k. 14-15)

W dniu 28 kwietnia 2025 roku został wypełniony weksel na kwotę 13 504,32 złotych.

(dowód: weksel k. 11)

Pismem z 11 grudnia 2024 roku K. B. złożyła (...) Spółce Akcyjnej oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Pismo zostało doręczone 18 grudnia 2024 roku.

Pismem z 20 maja 2025 roku (...) Spółka Akcyjna zajęła stanowisko, że w sprawie nie zachodzą żadne przesłanki dla skuteczności prawnej oświadczenia K. B..

(dowód: oświadczenie k. 47-50v, wydruk śledzenia przesyłki k. 53-53v, pismo z 20.05.2025r. k. 70-71)

Sąd zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanej zapłaty kwoty 13 504,32 złotych z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, powołując się na umowę pożyczki zawartą między stronami w 25 września 2023 roku.

Pozwana podniosła szereg zarzutów, które jedynie częściowo okazały się zasadne.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom pozwanej powódka wykazała istnienie zobowiązania. Przedłożyła ona odpis umowy z własnoręcznym podpisem pozwanej. Ponadto z przedłożonego przez powódkę potwierdzenia przelewu wynika jednoznacznie, że umowa została wykonana, a kwota 10 000 złotych oraz 2 000 złotych została wypłacona zgodnie z dyspozycją pozwanej 26 września 2023 roku.

Zgodnie z treścią przedmiotowej umowy, pozwanej przyznana została kwota w łącznej wysokości 12 000 złotych, w tym wypłacona kwota pożyczki bezpośrednio na rachunek bankowy pozwanej w kwocie 10 000 złotych. Całkowity koszt pożyczki wynosił 10 140 złotych. Kwota 4 803 złote stanowiła kredytowane koszty pożyczki. W pkt 4.1 umowy strony postanowiły, że jeżeli pożyczkobiorca nie spłaci w terminie poszczególnych rat lub ich części lub innej kwoty związanej z umową, niespłacona kwota staje się zadłużeniem przeterminowanym, a od każdego zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca nalicza odsetki za opóźnienie za każdy dzień opóźnienia w wysokości rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego równej stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 ¹ k.c., które w dniu zawarcia umowy wynosiły 23 % w stosunku rocznym.

W celu zabezpieczenia spłaty pożyczki pozwana w dniu zawarcia przedmiotowej umowy podpisała deklarację wekslową oraz wystawiła weksel własny in blanco nie na zlecenie. Pozwana w żaden sposób nie wykazała, że podpis widniejący na umowie, wekslu czy deklaracji wekslowej nie jest jej podpisem i nie zaproponowała żadnych dowodów, które miałby potwierdzić, że podpis nie został złożony przez nią. Zgodnie z umową pożyczki oraz treścią deklaracji wekslowej, powódka była upoważniona do wypełnienia weksla na sumę odpowiadającą zadłużeniu pozwanej oraz dochodzić na tej podstawie zobowiązania przed sądem, jeżeli opóźnienie w płatności kwoty równej wartości jednej pełnej raty przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pozwanej do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Powódka wykazała, że pozwana zalegała z płatnością kwoty równej wartości jednej pełnej raty powyżej 30 dni oraz, że do wypełnienia weksla doszło po uprzednim wezwaniu pozwanej do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W aktach sprawy znajduje się skierowane do pozwanej wezwanie do dobrowolnej zapłaty zadłużenia oraz dowody nadania i odbioru tej korespondencji przez pozwaną (k. 10, 13-16). Zakreślony termin upłynął bezskutecznie, co skutkowało wypełnieniem weksla i wezwaniem do jego wykupienia w terminie 30 dni. Należy przy tym zauważyć, że art. 75c Prawa bankowego dotyczy wyłącznie umów o charakterze kredytowym zawieranych z bankami, a nie umów pożyczek zawieranych z instytucjami pożyczkowymi. Obowiązek restrukturyzacji zadłużenia po opóźnieniu w spłacie (wezwanie, możliwość wniosku, wyjaśnienie przyczyn odmowy) jest specyficzny dla banków, regulowany ustawą Prawo bankowe, a instytucje pożyczkowe działają na podstawie innych przepisów (kodeks cywilny, ustawa o kredycie konsumenckim). W ocenie Sądu weksel został wypełniony prawidłowo. Pozwana nie wykazała nieprawidłowości w procedurze wypełnienia weksla, a także nie wykazała błędów w obliczeniach strony powodowej, a Sąd tychże się nie dopatrzył.

Pozwana zakwestionowała wysokość roszczenia, w tym naliczonych przez powoda odsetek. Z przedłożonej przez powoda historii spłat przedmiotowego pożyczki (k. 9), wprost wynikają terminy i wysokości dokonanych przez pozwaną wpłat. Dokonane przez pozwaną wpłaty wynoszą 8 568 złotych – wpłaty te nie pokrywają otrzymanego przez pozwaną kapitału. Pozwana nie wykazała, że w skład dochodzonej przez powoda kwoty wchodzą koszty pozaodsetkowe oraz odsetki umowne naliczone od 22 września 2023 roku do 26 września 2023 roku Nie wynika to z treści pozwu, ani przedstawionych wyliczeń. Nie wykazano również, że powódka nie rozliczyła wcześniejszej częściowej spłaty pożyczki w dniu 28 września 2023 roku. Wysokość zobowiązania pozwanego została należycie przez powódkę udokumentowana, natomiast strona przeciwna nie przedstawiła dowodów kwestionujących wyliczenia powódki, a zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Podnieść należy, iż przedmiotowa umowa nie została zawarta pod presją przewagi powodowej spółki prowadzącej działalność gospodarczą polegającą na udzielaniu pożyczek i kredytów. Pozwana złożyła wniosek o udzielenie pożyczki kilka dni przed udzieleniem pożyczki. W dniu 23 września 2023 roku omawiała z pośredniczką warunki umowy, miała czas na przemyślenie decyzji i postanowiła zawrzeć umowę pożyczki w tym podmiocie na określonych warunkach. Zawarła umowę w ramach przysługującej jej swobody kontraktowej. Znała treść swojego zobowiązania, w szczególności jego wysokość oraz termin spłaty; otrzymała egzemplarz umowy; mogła i powinna była szczegółowo zapoznać się z jej treścią; mimo przysługującego jej uprawnienia, nie odstąpiła od umowy na zasadach określonych w pkt 7.1 umowy.

Pozwana zarzuciła, że postanowienia umowy pożyczki określające pozaodsetkowe koszty pożyczki mają charakter abuzywny, a zatem nie wiążą jej jako konsumentki. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Pozaodsetkowe koszty pożyczki zostały w umowie określone w sposób jednoznaczny, zrozumiały oraz zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z ustawą o kredycie konsumenckim. Pozwana miała możliwość zapoznania się z tymi warunkami przed zawarciem umowy, co więcej – ich wysokość nie przekraczała maksymalnego dopuszczalnego poziomu wynikającego z art. 36a wspomnianej ustawy. Koszty określone w umowie, nawet jeśli wysokie, mieściły się w granicach dopuszczalnych przez ustawodawcę. Sam fakt ich wysokości nie świadczy jeszcze o ich abuzywności. Nie wykazano również, by powyższe postanowienia kształtowały prawa i obowiązki pozwanej w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy. W konsekwencji, zarzut abuzywności tych postanowień umownych nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności dokumenty w postaci umowy pożyczki, dyspozycji wypłaty środków, formularza informacyjnego oraz deklaracji wekslowej, jednoznacznie potwierdza, że pozwana w pełni świadomie zawarła umowę pożyczki na przedstawionych.

Nie zostały również spełnione przesłanki do zastosowania tzw. sankcji kredytu darmowego z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Pozwana nie udowodniła naruszenia przez powoda obowiązków informacyjnych w stopniu uzasadniającym zastosowanie tej instytucji. Przeciwnie, analiza treści umowy i załączonych do niej dokumentów prowadzi do wniosku, że informacje wymagane przepisami prawa zostały przekazane. Twierdzenia pozwanej, że nie czytała umowy (nawet jeśli miałoby to wynikać z braku czasu pośredniczki – pozwana mogła odmówić zawarcia umowy w tym dniu i umówić się na kolejne spotkanie), nie mogą niweczyć skutków prawnych wynikających z jej podpisania. W szczególności nie można przyjąć, że brak należytej staranności pozwanej przy zawieraniu umowy może przerzucać negatywne konsekwencje na profesjonalnego pożyczkodawcę.

Pozwana zakwestionowała zasadność żądania przez powódkę opłaty za dostęp do usług medycznych wskazując, że stanowi ona niedozwoloną klauzule umowne.

Zgodnie z art. 385 ¹ k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek wskazanych w art. 385 ¹ § 1 k.c., tj. kwestii indywidualnego uzgodnienia z pozwanym – konsumentem – treści spornych postanowień umownych, wskazać należy na treść § 3 powyższego przepisu, zgodnie z którym nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu i w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W ocenie Sądu nie ulega żadnej wątpliwości, iż sporne postanowienie dotyczące opłat za dostęp do usług medycznych nie podlegało indywidualnym uzgodnieniom z pozwaną, lecz zostało pozwanej narzucone w ramach stosowanego przez powoda wzorca umowy. Jak wynika bowiem z wiarygodnych zeznań pozwanej umowa pożyczki została wydrukowana na kilka dni przed jej rzeczywistym zawarciem. W umowie tej wskazane jest, że całkowita kwota pożyczki wynosi 12 000 złotych, przy czym pozwana umawiała się na pożyczkę w kwocie 10 000 złotych. Pozwana nie miała możliwości negocjowania tego postanowienia, mogła jedynie zgodzić się na usługę i zawrzeć umowę lub odmówić i nie uzyskać pożyczki. Ponadto gdy pozwana chciała zrezygnować z dostępu do wymienionych wyżej usług i otrzymać zwrot opłaty dowiedziała się, że wówczas będzie musiała oddać całą pożyczoną kwotę. Wskazać przy tym należy, iż ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 385 ¹ § 4 k.c.), a zatem w niniejszej sprawie ciężar ten spoczywał na powodzie, który ciężarowi temu nie sprostał.

W dalszej kolejności Sąd zważył, że sporne postanowienia umowne dotyczące opłaty za dostęp do usług medycznych nie dotyczą głównych świadczeń stron umowy pożyczki. Za postanowienia określające główne świadczenia stron każdej umowy uznać należy, zdaniem Sądu, takie elementy konstrukcyjne umowy, bez których uzgodnienia nie doszłoby do jej zawarcia - czyli tzw. essentialia negotii. W przypadku umowy pożyczki są to: zobowiązanie pożyczkodawcy do przeniesienia na własność pożyczkobiorcy pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz zobowiązanie pożyczkobiorcy do zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku oraz jakości. Natomiast postanowienia określające wysokość kosztów dodatkowych związanych z udzieleniem pożyczki i jej obsługą, do poniesienia których zobowiązany jest pożyczkobiorca, nie mogą zostać uznane za postanowienia określające główne świadczenia stron, gdyż nie warunkują one bytu umowy pożyczki. Podsumowując należało więc uznać, że sporne postanowienie może zostać uznane za klauzule abuzywne na podstawie art. 385 ¹ § 1 k.c., gdyż nie odnoszą się one do głównych świadczeń stron.

Przechodząc do kwestii kształtowania przez sporne postanowienia umowne praw i obowiązków pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, zgodzić należy się z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie, w szczególności w orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż rażące naruszenie interesów konsumentów polega na nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na ich niekorzyść, zaś ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami w zakresie treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu klauzul godzących w równowagę kontraktową stron (patrz: wyrok SN z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie I CK 832/04, Lex nr 159111). W ocenie Sądu opłata za dostęp do usług medycznych miała sztucznie podwyższyć wysokość pożyczki, a zatem też wynagrodzenie powoda.

Podsumowując powyższe rozważania uznać należało, iż kwestionowane przez pozwaną postanowienia dotyczące wysokości i zasadności żądania przez powoda opłat za dostęp do usług medycznych w kwocie 2000 złotych kształtują prawa i obowiązki pozwanej jako konsumentki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interes, gdyż prowadzą do uzyskiwania przez pożyczkodawcę nadmiernie wysokich korzyści kosztem pożyczkobiorcy. Postanowienia te stanowią zatem w ocenie Sądu niedozwolone postanowienia umowne, o jakich mowa w art. 385 ¹ § 1 k.c., i jako takie nie wiążą pozwanego. Pozwana nie jest więc zobowiązana do zwrotu powodowi kwoty 2000 złotych za dostęp do usług medycznych.

Wobec powyższego za zasadne należało uznać żądanie przez powoda zwrotu udzielonej pożyczki wraz z naliczonymi odsetkami i innymi kosztami pożyczki, pomijając opłatę za dostęp do usług medycznych w kwocie 2000 złotych.

Sąd zatem w pkt. I wyroku, na podstawie art. 720 k.c., zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 11 504,32 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 28 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty.

W pozostałym zakresie Sąd w pkt. II wyroku, na podstawie art. 720 k.c. w zw. z art. 385 ¹ § 1 k.c., oddalił powództwo.

Uwzględniając częściowo powództwo w niniejszej sprawie Sąd w punkcie III sentencji odstąpił, na mocy art. 102 k.p.c., od obciążania pozwanej kosztami postępowania w sprawie. art. 102 k.p.c. pozwalający, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nie obciążaniu jej kosztami w ogóle, jest przepisem szczególnym, stanowiącym wyłom w zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu i urzeczywistniającym zasadę słuszności. Przepis ten nie konkretyzuje owych szczególnie uzasadnionych wypadków, do których się odnosi – pozostawione to więc przez ustawodawcę zostało do uznania sądu, który uwzględniając całokształt okoliczności sprawy kierować się powinien własnym poczuciem sprawiedliwości. Sąd zważył, że sytuacja majątkowa i życiowa pozwanej jest zła, na co wskazują niskie dochody pozwanej uzyskiwane z tytułu emerytury, a także konieczność spłacania innych zadłużeń. W ocenie Sądu sytuacja bytowa pozwanej jest na tyle trudna, że ewentualne zasądzenie od niej kosztów procesu obciążyłoby ją ponad miarę, w związku z czym Sąd uznał, iż zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek i na zasadzie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu.

sędzia Anna Lisowska