Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Piszu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:	sędzia Anna Gajewska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. w P.

sprawy z powództwa E. Wierzytelności Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W.

przeciwko K. B.

o zapłatę

o r z e k a

I.  Oddala powództwo.

II.  Zasądza od powoda E. Wierzytelności Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. na rzecz pozwanej K. B. kwotę 1 817,00 zł (jeden tysiąc osiemset siedemnaście złotych 0/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 493/25

UZASADNIENIE

E. Wierzytelności Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. wytoczył powództwo przeciwko K. B. o zapłatę kwoty 8 142,87 złotych z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 23 maja 2025 roku do dnia zapłaty. Nadto powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzona wierzytelność wynika z umowy pożyczki gotówkowej nr (...) zawartej w dniu 8 stycznia 2023 roku za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, pomiędzy wierzycielem pierwotnym, tj. (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W., a pozwaną K. B.. Zgodnie z zawartą umową, pożyczkodawca udzielił pozwanej pożyczki w kwocie 19 500 złotych, z czego kwota 4 500 złotych stanowiła jednorazową opłatę za dobrowolny pakiet usług medycznych. Pozwana zobowiązała się spłacić kapitał pożyczki (19 500 zł) wraz z prowizją (7 780,50 zł) i odsetkami umownymi (6 834,46 zł) w 36 miesięcznych ratach zgodnie z harmonogramem spłaty stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. W przypadku opóźnienia w spłacie, pozwana zobowiązała się do zapłaty odsetek maksymalnych za opóźnienie. W związku z zaprzestaniem przez pozwaną dokonywania spłaty pożyczki, pożyczkodawca wezwał pozwaną do zapłaty wymagalnych rat, a po bezskutecznym upływie zakreślonego w wezwaniu terminu, pismem z dnia 27 marca 2025 roku wypowiedział łączącą strony umowę ze skutkiem natychmiastowym.

Powód wskazał, że nabył ww. wierzytelność względem pozwanej K. B. na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej z wierzycielem pierwotnym w dniu 7 kwietnia 2025 roku. Podał, że na kwotę dochodzoną pozwem składają się następujące należności:



kwota 7 679,10 zł z tytułu niespłaconego kapitału i prowizji,



kwota 187,91 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek kapitałowych,



kwota 275,86 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie.

Pozwana K. B. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Pozwana przyznała, że zawarła przedmiotową umowę pożyczki. Podniosła natomiast szereg zarzutów, w tym m.in. zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powoda oraz zarzut naruszenia przez pożyczkodawcę obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (dalej u.k.k.) i naruszenia regulacji art. 36a u.k.k.

Zdaniem pozwanej, koszt pakietu medycznego (4 500 zł) został błędnie wliczony przez pożyczkodawcę do kwoty całkowitej pożyczki. Całkowitą kwotę pożyczki stanowiła bowiem kwota 15 000 złotych, którą pozwana otrzymała na rachunek bankowy. Pozwana podkreśliła, że kwoty 4 500 złotych nigdy nie otrzymała i nie posiada wiedzy, na czyj rachunek została ona przelana przez pożyczkodawcę. Zdaniem pozwanej, pożyczkodawca nieprawidłowo nie wliczył opłaty za pakiet medyczny do pozaodsetkowych kosztów pożyczki, czego skutkiem było błędne wyliczenie RRSO. Nadto, w związku z tym, że kwota 4 500 zł stanowiła pozaodsetkowy koszt pożyczki, w ocenie pozwanej w przedmiotowej umowie pozaodsetkowe koszty pożyczki obejmujące prowizję i opłatę za pakiet usług medycznych, wynoszące łącznie 12 280,50 złotych, znacznie przekraczały maksymalne koszty pożyczki określone w art. 36a ust. 1 u.k.k.

Pozwana wskazała, że w związku z powyższym, w dniu 30 stycznia 2025 roku złożyła pożyczkodawcy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w oparciu o art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. W ocenie pozwanej, w związku ze złożeniem przez nią ww. oświadczenia, w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do ustalenia, że pożyczka udzielona na podstawie umowy nr (...) z dnia 8 stycznia 2023 roku jest kredytem darmowym w rozumieniu art. 45 ust. 1 u.k.k., to jest nie obejmującym odsetek, prowizji i opłaty za pakiet usług medycznych. Pozwana podkreśliła, że na poczet spłaty przedmiotowej pożyczki dokonała na rzecz pożyczkodawcy wpłat w łącznej wysokości 18 516 złotych. Ciążący na niej obowiązek zapłaty kapitału pożyczki (15 000 zł) został więc wykonany w całości, zobowiązanie wygasło, czego konsekwencją powinno być oddalenie powództwa w całości.

W toku dalszego postępowania, strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko.

Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:

W dniu 8 stycznia 2023 rok, pomiędzy (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. (pożyczkodawcą), a K. B. (pożyczkobiorcą) została zawarta umowa pożyczki nr (...). (okoliczności bezsporne)

W umowie wskazano następujące parametry pożyczki:

- całkowitą kwotę pożyczki (kapitał) wynoszącą 19 500 zł i obejmującą: kwotę 15 000 zł wypłacaną klientowi na jego rachunek bankowy i kwotę 4 500 zł stanowiącą jednorazową opłatę za dobrowolny Pakiet Usług Medycznych świadczonych przez (...) Sp. z o.o., płatną z góry w drodze potrącenia z kwoty pożyczki udzielonej klientowi, przelewaną na rachunek bankowy nie należący do klienta,

- prowizję za udzielenie pożyczki wynoszącą 7 780,50 zł,

- roczną stopę oprocentowania 20,50 %,

- łączną kwotę odsetek umownych za korzystanie z kapitału pożyczki 6 834,46 zł,

- całkowitą kwotę do zapłaty 34 114,96 zł,

- rzeczywistą roczną stopę oprocentowania ( (...)) 48,52 zł.

Zgodnie z umową, K. B. zobowiązała się do spłaty pożyczki w 36 miesięcznych ratach, począwszy od 2 lutego 2023 roku. Wysokość i termin płatności poszczególnych rat określał harmonogram spłaty pożyczki stanowiący załącznik nr 1 do umowy.

(dowód: umowa pożyczki wraz z harmonogramem spłaty k. 30-33; formularz informacyjny k. 33v-35)

W dniu 8 stycznia 2023 roku K. B. otrzymała na swój rachunek bankowy kwotę 15 000 złotych tytułem pożyczki nr (...).

(dowód: potwierdzenie przelewu k. 36)

Do zawarcia ww. umowy pożyczki doszło za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. K. B. złożyła wniosek o pożyczkę przez internet. Po złożeniu wniosku, skontaktował się z nią telefonicznie przedstawiciel pożyczkodawcy, który zaproponował jej pożyczkę w kwocie 15 000 złotych. W trakcie rozmowy przedstawiciel pożyczkodawcy poinformował ją, że w celu zawarcia umowy pożyczki, koniecznym jest skorzystanie z dodatkowego produktu, tj. pakietu usług medycznych, opłacanego jednorazowo z kwoty udzielonej pożyczki, i nie ma możliwości zawarcia umowy pożyczki bez tego pakietu.

(dowód: zeznania pozwanej k. 106-16v)

K. B. przystąpiła do spłaty pożyczki. W październiku 2024 roku zaczęła mieć zaległości w spłacie rat.

Pismem z dnia 3 lutego 2025 roku pożyczkodawca wezwał K. B. do zapłaty wymagalnych rat pożyczki wraz z odsetkami za opóźnienie, w terminie nie później niż do dnia 8 lutego 2025 roku, pod rygorem wypowiedzenia umowy i skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego i egzekucyjnego.

Zakreślony termin upłynął bezskutecznie, dlatego pismem z dnia 27 marca 2025 roku pożyczkodawca wypowiedział umowę pożyczki nr (...) ze skutkiem natychmiastowym.

Ostatniej wpłaty na poczet pożyczki nr (...), K. B. dokonała w dniu 25.02.2025 r

(dowód: pismo z 03.03.2025 r. – zestawienie wpłat dokonanych przez pozwaną k. 74-74v; pismo - wezwanie do zapłaty z 07.10.2024 r. k. 41; pismo - wezwanie do zapłaty z 03.02.2025 r. k. 40; pismo – wypowiedzenie umowy k. 38)

Pismem z dnia 30 stycznia 2025 roku, R. K. jako pełnomocnik K. B. złożyła reklamację dotyczącą zawarcia umowy nr (...). W piśmie tym wskazała m.in., że w umowie pożyczki błędnie wskazano „całkowitą kwotę pożyczki” przez to, że wliczono do niej opłatę za pakiet usług medycznych i błędnie wskazano „całkowity koszt pożyczki” przez to, że nie wliczono do niego opłaty za pakiet usług medycznych, co skutkowało błędnym wyliczeniem RRSO oraz powstaniem pozaodsetkowych kosztów kredytu na poziomie wyższym niż maksymalne, w wyniku czego doszło do naruszenia art. 30 ust. l i art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Reklamacja zawierała także oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W piśmie tym wniesiono również o wydanie zestawienia wpłat dokonanych przez K. B. na poczet przedmiotowej umowy pożyczki.

Pismo powyższe doręczono pożyczkodawcy w dniu 4 lutego 2025 roku.

(dowód: reklamacja wraz z pełnomocnictwami k. 68-72; zpo k. 73-73v)

Na poczet umowy pożyczki nr (...), K. B. dokonała wpłat w łącznej wysokości 18 516 złotych.

(dowód: pismo z 03.03.2025 r. wystawione przez (...) S.A. zawierające zestawienie wpłat dokonanych przez pozwaną k. 74-74v)

Wyżej wskazanych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu o dowody z dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony. Nadto, ustalenia te oparto na zeznaniach pozwanej. Sąd uznał przedmiotowe zeznania za wiarygodne i zdatne do dokonywania ustaleń faktycznych. W szczególności, Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom pozwanej w części, w której twierdziła ona, że skorzystanie z pakietu usług medycznych stanowiło warunek zawarcia umowy pożyczki. Wniosek taki wynika nie tylko z pozostałego, zgromadzonego materiału dowodowego (zawarcie umowy w opcji z oferowanym przez pożyczkodawcę pakietem usług medycznych, obowiązek pokrycia jednorazowej opłaty za ww. pakiet "z kwoty udzielonej pożyczki”), ale nade wszystko z zasad doświadczenia życiowego. Trudno przyjąć, ażeby powódka, będąca osobą w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, potrzebująca pożyczki w kwocie 15 000 złotych, spłacanej w 36 ratach, których następnie i tak nie była w stanie terminowo uiszczać - jednocześnie dobrowolnie i bez możliwości rezygnacji, zdecydowała się na nieobowiązkowy pakiet usług medycznych przy jednorazowej opłacie w wysokości 4 500 złotych, zamiast środki te uzyskać na własne wydatki.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności, wobec podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu w tym zakresie, należało omówić kwestię legitymacji czynnej powoda w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 509 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

W przedmiotowej sprawie powód wraz z pozwem przedstawił umowę ramową cyklicznego przelewu wierzytelności z dnia 28 października 2024 roku, wraz z załącznikiem nr 3 do umowy, w którym to wyszczególniona została wierzytelność przysługująca wierzycielowi pierwotnemu od pozwanej, ze wskazaniem jej numeru ID klienta, numeru umowy pożyczki oraz kwot składających się na tę wierzytelność. Zarówno umowa przelewu wierzytelności, jak i załącznik do niej, zawarte zostały w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, przez osoby do tego należycie upoważnione, zaś umocowanie tychże osób zweryfikowane zostało przez notariusza – co wprost wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów.

W ocenie Sądu przedmiotowa umowa cesji zawierała wszystkie niezbędne elementy, była ważna i skuteczna, przenosząc wierzytelności z wierzyciela pierwotnego na powoda, w tym wierzytelność przysługującą od pozwanej, a wynikającą z umowy pożyczki nr (...). Objęcie cesją również wierzytelności dotyczącej pozwanej i wynikającej z przedmiotowej umowy pożyczki w sposób jednoznaczny możliwe było do ustalenia w oparciu o treść załącznika nr 3 do umowy.

W ocenie Sądu zatem, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż powodowi przysługiwała legitymacja czynna w niniejszej sprawie.

Jeśli chodzi natomiast o umowę pożyczki nr (...) zawartą pomiędzy wierzycielem pierwotnym, a pozwaną w dniu 8 stycznia 2023 roku, nie budzi wątpliwości Sądu, że umowa ta ma charakter umowy o kredyt konsumencki. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 u.k.k., przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Konsekwencją powyższego jest zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji ochronnych wynikających z postanowień przytoczonej ustawy o kredycie konsumenckim. Ustawa ta stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2008/48 z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102!EWG (Dz.Urz.UE „.L” z 2008 r., nr 136, s. 66 ze zm., dalej: dyrektywa 2008/48). Jak stanowi motyw 7. dyrektywy, w celu ułatwienia powstawania dobrze funkcjonującego wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich należy ustanowić zharmonizowane wspólnotowe ramy w wielu kluczowych obszarach. W związku ze stałym rozwojem rynku. kredytów konsumenckich i rosnącą mobilnością obywateli europejskich wybiegające w przyszłość przepisy prawne Wspólnoty, które można będzie dostosować do przyszłych form kredytowania i które umożliwią państwom członkowskim zachowanie odpowiedniego poziomu elastyczności przy wprowadzaniu ich w życie, powinny pomóc w ustanowieniu nowoczesnego systemu przepisów dotyczących kredytów konsumenckich. Jednym z podstawowych celów dyrektywy jest zapewnienie zaufania konsumentów do rynku usług kredytowych. W celu zapewnienia zaufania konsumentów ważne jest, by rynek ten oferował wystarczający poziom ochrony konsumentów. W związku z tym należy umożliwić, aby swobodny przepływ ofert kredytowych odbywał się na optymalnych warunkach, zarówno dla tych, którzy kredyty oferują, jak i dla tych, którym są one potrzebne, przy właściwym uwzględnieniu specyficznych sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich (motyw 8.) W celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań, które konsument może zabrać ze sobą i je rozważyć. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej Wspólnocie w taki sam sposób. Ponieważ wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania może na tym etapie być przedstawiona jedynie w formie przykładu, taki przykład powinien być reprezentatywny. Dlatego powinien on, na przykład, odnosić się do średniego okresu kredytowania i całkowitej kwoty kredytu przyznanego na podstawie danego rodzaju rozważanej umowy o kredyt i - jeśli znajduje to zastosowanie - do nabywanych towarów. Przy określaniu reprezentatywnego przykładu powinna zostać również uwzględniona częstotliwość występowania określonych rodzajów umów o kredyt na konkretnym rynku. W odniesieniu do stopy oprocentowania, częstotliwości rat i kapitalizacji odsetek kredytodawcy powinni przyjmować zwykle stosowaną przez siebie metodę obliczeniową dla odnośnego kredytu konsumenckiego (motyw 19.).

Jedną z regulacji mających zapewnić realizację celu budowania zaufania konsumenta do usług kredytowych oraz porównywalności ofert kredytowych, jest regulacja art. 30 u.k.k., przewidująca wymogi informacyjne, które spełniać powinna umowa o kredyt konsumencki. Umowa ta powinna określać: 1) imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) oraz adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych kredytodawcy i pośrednika kredytowego; 2) rodzaj kredytu; 3) czas obowiązywania umowy; 4) całkowitą kwotę kredytu; 5) terminy i sposób wypłaty kredytu; 6) stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy; 7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia; 8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania; 9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu; 10) informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak. i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych; w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie; 10a) numer rachunku płatniczego do spłaty kredytu, jeżeli umowa przewiduje samodzielną spłatę rat kredytu przez konsumenta; 11) roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu; 12) skutki braku płatności; 13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią; 14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje; 15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym; 16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem; 17) informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie; 18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1; 19) warunki rozwiązania umowy; 20) informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi; 21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów.

W niniejszej sprawie, pozwana zarzuciła pożyczkodawcy niewypełnienie szeregu obowiązków informacyjnych, zawartych w wyżej przytoczonym art. 30 u.k.k., jednak najpoważniejsze dotyczyły tego, że pożyczkodawca wadliwie wskazał całkowitą kwotę kredytu (błędnie wliczając do niej opłatę za pakiet usług medycznych, pkt 4), nie wskazał wszystkich kosztów, które konsument obowiązany jest ponieść (błędnie nie wliczając do całkowitego kosztu pożyczki opłaty za pakiet usług medycznych, pkt 10) i błędnie wyliczył rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (pkt 7). Nadto, pozwana zarzuciła, że pozaodsetkowe koszty kredytu, uwzględniające opłatę za pakiet usług medycznych jako koszt kredytu, przekraczają maksymalną wysokość określoną w art. 36a ust. 1 u.k.k. Przepis ten stanowi, że maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu dla kredytów o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni oblicza się według wzoru: MPKK = (K x 10%) + (K x n/R x 10%), w którym poszczególne symbole oznaczają: MPKK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, K – całkowitą kwotę kredytu, n – okres spłaty wyrażony w dniach, R – liczbę dni w roku.

Jak stanowi art. 45 ust. 1 u.k.k., w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Przedmiotowa regulacja kreuje jednostronne uprawnienie konsumenta do istotnej zmiany treści łączącego strony stosunku prawnego (M. Grochowski [w:] K Osajda (red.), Komentarze prawa prywatnego. Tom VII. Prawo konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019, Legalis, nb. 1 do art. 45 u.k.k.). Tym samym, uwzględnienie któregokolwiek z zarzutów wskazanych w odpowiedzi za pozew skutkować musi przyjęciem za trafne stanowiska pozwanej, że posiadała ona uprawnienie do skorzystania z sankcji.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, przytoczonych wyżej zarzutów pozwanej nie sposób nie podzielić.

Definicja całkowitego kosztu kredytu zawarta jest w art. 5 pkt 6 u.k.k. Przepis ten stanowi, że całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności (a) odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz (b) koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach – z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta. Nie budzi wątpliwości, że kwota 4 500 złotych nie została uiszczona pod żadnym z tytułów określonych w art. 5 pkt 6 lit. a u.k.k. Niemniej jednak, pakiet usług medycznych stanowi usługę dodatkową w rozumieniu art. 5 pkt 6 lit. b u.k.k., gdy jego poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach.

O tym więc, czy pakiet usług medycznych pobrany przy okazji zawarcia umowy kredytu stanowi usługę dodatkową, decyduje niezbędność owego kosztu dla uzyskania kredytu. Pakiet ten musi być przy tym "związany" z umową kredytu (patrz art. 3 lit. g dyrektywy 2008/48). Nie jest przy tym konieczne, ażeby związek ten sprowadzał się do tego, że beneficjentem (uposażonym) w umowie kredytu jest kredytodawca. W ocenie Sądu, wystarczającym związkiem pomiędzy umową kredytu a pakietem usług medycznych jest fakt, że pakiet ten zostaje opłacony przy okazji umowy kredytu i stanowi dodatkowe źródło dochodu kredytodawcy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że gdyby nie umowa kredytu konsumenckiego, pozwanej nie zostałby zaproponowany pakiet usług medycznych.

Pozostaje więc do rozstrzygnięcia kwestia tego, czy opłacenie pakietu usług medycznych było niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach. W tym zakresie, w oparciu o zeznania pozwanej, Sąd ustalił, że niezbędność ta miała miejsce. Trudno bowiem zaakceptować stanowisko, zgodnie z którym pakiet usług medycznych tylko wtedy jest niezbędny, gdy jego opłacenie stanowi wyrażony w umowie warunek zawarcia umowy kredytu lub uruchomienia kredytu. Niezbędność ta wynikać może również z czynności faktycznych, tj. zakomunikowania kredytobiorcy przez osobę uprawnioną do reprezentacji kredytodawcy, że umowa nie zostanie przygotowana jeśli nie skorzysta z pakietu.

Mając na uwadze powyższe, trafnie argumentuje pozwana, że kwota 4 500 złotych tytułem opłaty za pakiet usług medycznych powinna zostać wliczona do całkowitego kosztu kredytu.

Konsekwencją niewliczenia owej kwoty jest naruszenie przez poprzednika prawnego powoda obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 u.k.k. Po pierwsze, doszło do naruszenia obowiązku określonego w art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. Pojęcie całkowitej kwoty kredytu winno bowiem obejmować wyłącznie kwoty rzeczywiście udzielone konsumentowi, bez kredytowanych kosztów (tak wyrok TSUE z 21 kwietnia 2016 r. w sprawie Ernsta Georga Radlingera i Heleny Radlingerovej przeciwko Finway a.s., C-377/14, ECLI:EU:C:2016:283, pkt 3 sentencji). Tym samym, całkowita kwota pożyczki winna być określona na 15 000 złotych, gdyż ta kwota została pozwanej udzielona. Określenie jej na kwotę 19 500 złotych było więc błędne, co skutkowało naruszeniem obowiązku informacyjnego pozwanej.

Konsekwencją owego naruszenia jest naruszenie również art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k., tj. obowiązku wskazania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Jak przesądził bowiem TSUE w wyroku z 21 marca 2024 r. w sprawie S.R.G. przeciwko (...) Bulgaria (...) (C-714/22, ECLI:EU:C:2024:263), artykuł 10 ust. 2 lit. g) i art. 23 dyrektywy (...) należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie temu, by w przypadku gdy w umowie o kredyt konsumencki nie wskazano RRSO obejmującej wszystkie koszty przewidziane w art. 3 lit. g) tej dyrektywy, umowę tę należało uważać za nieoprocentowaną i bez opłat, tak że jej unieważnienie pociągałoby za sobą jedynie zwrot pożyczonego kapitału przez danego konsumenta, gdyż wskazanie RRSO, która nie odzwierciedla dokładnie wszystkich tych kosztów, pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania w taki sam sposób jak brak podania tej stopy (pkt 55).

Wyliczenie RRSO w przedmiotowej umowie nastąpiło bez uwzględnienia kwoty 4 500 złotych jako elementu całkowitego kosztu kredytu. Skoro więc (jak stanowi art. 5 pkt 12 u.kk. oraz załącznik nr 4 do u.k.k.) rzeczywista roczna stopa oprocentowania stanowi relację całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta, wyrażonego jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym – nie budzi wątpliwości, że błędne przyjęcie całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu wpływa na błędne wyliczenie RRSO.

Przy zawierania umowy doszło do naruszenia również art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. Umowa winna bowiem zawierać wskazanie wszystkich kosztów usług dodatkowych w rozumieniu art. 5 pkt 6 lit. b u.k.k. Skoro zatem umowa nie wskazywała, że kosztem dodatkowym, który winna ponieść pozwana jest kwota 4 500 złotych tytułem pakietu usług medycznych, również i ten zarzut zasługuje na uwzględnienie.

Nadto, pozwana trafnie wskazuje, że doszło do naruszenia art. 36a ust. 1 u.k.k. Skoro bowiem – z przyczyn wskazanych powyżej – kwota 4 500 złotych stanowiła część całkowitego kosztu kredytu, winna być uznana za część pozaodsetkowych kosztów kredytu. Jak stanowi bowiem art. 5 pkt 6a u.k.k., wszystkie koszty niebędące odsetkami stanowią koszty pozaodsetkowe. Pozaodsetkowe koszty kredytu wyniosły więc nie 7 780,50 złotych (tj. prowizja), lecz 12 280,50 złotych (tj. prowizja + opłata za pakiet usług medycznych). Nadto – jak wskazano wyżej – całkowitą kwotę kredytu należało określić na 15 000 złotych, nie zaś 19 500 złotych.

Umowa została zawarta na 36 miesięcy, tj. 1095 dni. Została zawarta w 2023 roku. tj. już po wejściu w życie obecnej treści art. 36a u.k.k. (tj. już po zmianie dokonanej ustawą z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie, Dz.U. z 2022 r., poz. 2339). Tym samym, maksymalna wartość pozaodsetkowych kosztów kredytu wynieść powinna:

MPKK = (K x 10%) + (K x n/R x 10%)

MPKK = (15 000 x 10%) + (15 000 x 3 x 10%)

MPKK = 1 500 + 4 500

MPKK= 6 000 zł

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że pozaodsetkowe koszty kredytu istotnie przekraczały maksymalne koszty określone w art. 36a ust. 1 u.k.k., co – stosownie do treści art. 45 ust. 1 u.k.k. – umożliwiało skuteczne skorzystanie przez pozwaną z sankcji kredytu darmowego.

Art. 45 ust. 1 u.k.k. stanowi, że po skutecznym złożeniu oświadczenia, kredytobiorca zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Oznacza to, że skuteczne skorzystanie z sankcji kredytu darmowego nie skutkuje modyfikacją postanowień umowy co do sposobu spełnienia świadczenia, lecz jedynie co do sumarycznej kwoty, którą kredytobiorca obowiązany jest świadczyć. Tym samym, kredytobiorca obowiązany jest do dalszego wykonywania umowy na zasadach w niej określonych z tym tylko zastrzeżeniem, że obowiązek ten ograniczony jest do kwoty kapitału umowy.

Należy jednak zauważyć, że z przedłożonego przez pozwaną i załączonego do akt sprawy pisma wystawionego w dniu 3 marca 2025 roku przez pożyczkodawcę, tj. poprzednika prawnego powoda, zawierającego zestawienie wszystkich wpłat dokonanych przez pozwaną na poczet przedmiotowej umowy (karta 74-74v), wynika, że łączna wysokość dokonanych przez pozwaną wpłat wynosi 18 516 złotych. Tymczasem kapitał przedmiotowej umowy pożyczki wynosił – jak wskazano wyżej – 15 000 złotych. W tych okolicznościach ustalić należało, iż kapitał pożyczki został przez pozwaną spłacony w całości. Doszło zatem do wygaśnięcia zobowiązania pozwanej wobec pożyczkodawcy, czego konsekwencją jest oddalenie powództwa w całości.

Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w pkt I. wyroku.

Orzeczenie o kosztach procesu oparte zostało na treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Strona pozwana wygrała niniejszą sprawę w całości, a tym samym należne jej były poniesione koszty procesu w łącznej wysokości 1 817 złotych. Na koszty te złożyły się: kwota 1 800 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ustalona na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz kwota 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

Od wskazanych powyżej kosztów – na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. – należne pozwanej były również odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego naliczane od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

sędzia Anna Gajewska